Η αυταρχική Λίνα Μενδώνη, τα «εκατομμύρια για έργα» και το εργασιακό μπούλινγκ στο υπουργείο Πολιτισμού.
Τον γύρο του διαδικτύου κάνουν από την 25η Μαρτίου τα βίντεο που κατέγραψαν τοπικά τηλεοπτικά κανάλια της Αργολίδας με την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη να κατσαδιάζει δημόσια την τοπική έφορο Aρχαιοτήτων, παρουσία του δημάρχου Άργους – Μυκηνών Γιάννη Μαλτέζου, του γενικού γραμματέα του ΥΠΠΟ Γιώργου Διδασκάλου, του βουλευτή Αργολίδας της ΝΔ Γιάννη Ανδριανού, της γενικής διευθύντριας Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Ολυμπίας Βικάτου, άλλων υπηρεσιακών στελεχών του ΥΠΠΟ και της τοπικής αυτοδιοίκησης αλλά και δημοσιογράφων.
Το περιστατικό, για το οποίο ουδεμία αναφορά γίνεται στο δελτίο Τύπου που εξέδωσε το ΥΠΠΟ σχετικά με την περιοδεία της Μενδώνη σε Άργος και Ναύπλιο, συνέβη κατά τη διάρκεια αυτοψίας της υπουργού στις 24 Μαρτίου στα υπό διαμόρφωση εδώ και χρόνια Αρχαιολογικό Μουσείο Άργους και Επιγραφικό Μουσείο (Στρατώνες Καποδίστρια), καθώς και στο Αρχαίο Θέατρο Άργους, το οποίο ήταν εκτός αρχικού προγραμματισμού της αυτοψίας. Αντικρίζοντας το κτίριο ιδιοκτησίας του ΥΠΠΟ ακριβώς δίπλα στον αφρόντιστο και χορταριασμένο αρχαιολογικό χώρο του Αργους, να έχει καταρρεύσει η στέγη του και να είναι καλυμμένο από γκράφιτι, η υπουργός προχώρησε σε οξύτατη δημόσια επίθεση προς την έφορο Αλκηστη Παπαδημητρίου.
Στην παρατήρηση «και γιατί δεν το επισκευάζετε;» η απάντηση της εφόρου ήταν: «Γιατί στοιχίζει 45 χιλιάρικα». Και η υπουργός αντέδρασε σε έντονο ύφος: «Εχετε πάρει εκατομμύρια»! Η έφορος Aρχαιοτήτων επιχείρησε να ηρεμήσει την κατάσταση και τότε η Λίνα Μενδώνη, εμφανώς εκνευρισμένη και κουνώντας το δάχτυλο προς την Άλκηστη Παπαδημητρίου, σαν δασκάλα παλαιάς κοπής που επιπλήττει άτακτο μαθητή, της φωνάζει: «Σε παρακαλώ πάρα πολύ! Δεν είναι δυνατόν μέσα στην καρδιά της πόλης να είναι αυτό το θέαμα. Αλκηστη, πρόσεχε! Σε παρακαλώ πάρα πολύ».
Εργα της… περιφέρειας
Για ποια εκατομμύρια γίνεται λόγος και με ποιο τρόπο η υπουργός τα συνδέει με την κατάσταση που αντίκρισε στον αρχαιολογικό χώρο του Άργους; Με βάση τον διάλογο που καταγράφηκε, μοιάζει σαν να έχει λάβει εκατομμύρια η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αργολίδας και να κατηγορείται η προϊσταμένη της από την πολιτική ηγεσία πως δεν έκανε ορθή χρήση τους. Ή –ακόμη χειρότερα– ότι υπάρχουν υπόνοιες για διαχειριστικές ατασθαλίες και διασπάθιση δημόσιου χρήματος.
Οχι, δεν πρόκειται περί αυτού. Στη συνέντευξη Τύπου, που προηγήθηκε του επεισοδίου, η Λίνα Μενδώνη αναφέρεται στην εισροή περίπου 13 εκατομμυρίων ευρώ, από το 2019 έως σήμερα, από ευρωπαϊκούς πόρους (έργα ΕΣΠΑ και Ταμείου Ανάκαμψης), για έργα που γίνονται στην περιοχή του Δήμου Αργους – Μυκηνών. Αυτά όμως είναι χρήματα της περιφέρειας και όχι της εφορείας, αφορούν απολύτως συγκεκριμένα και εγκεκριμένα έργα σε μνημεία ή μουσεία και σε καμία περίπτωση, φυσικά, δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για άλλες ανάγκες των εφορειών ή σε άλλα μνημεία.
Περιφερόμενος τσαμπουκάς
Προς τι λοιπόν οι φωνές, το επιθετικό ύφος και η επίκληση των «εκατομμυρίων»; Μα γιατί αυτός είναι ο τρόπος που πολιτεύεται παγίως η Λίνα Μενδώνη: με διαστροφή της πραγματικότητας και μετάθεση ευθυνών. Και παράλληλα γιατί αυτό ακριβώς είναι το ήθος και το ύφος της εξουσίας που ασκεί εδώ και χρόνια: εργασιακός εκφοβισμός, δημόσιοι εξευτελισμοί, τσαμπουκάδες και απειλές.
Οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ στο ΥΠΠΟ γνωρίζουν καλά ότι τα επεισόδια αυτού του τύπου κάθε άλλο παρά σπάνια είναι. Και λαμβάνουν χώρα τόσο στο κεντρικό κτίριο του υπουργείου στην οδό Μπουμπουλίνας όσο και σε ολόκληρη τη χώρα σε αυτοψίες και συσκέψεις που πραγματοποιεί η υπουργός, περιφέροντας το χωροφυλακίστικο ύφος του δήθεν άτεγκτου κριτή των πάντων, με τη δοτή από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη εξουσία.
Οταν δε τα γεγονότα αυτά γίνονται παρουσία στελεχών της τοπικής αυτοδιοίκησης και άλλων παραγόντων, έχουν και έναν επιπλέον στόχο, επικοινωνιακό αυτήν τη φορά: να δουν οι παριστάμενοι με τα ίδια τους τα μάτια πόσο «αποφασιστική και αυστηρή» είναι η υπουργός, πόσο «σούζα» κρατά τα υψηλόβαθμα υπηρεσιακά στελέχη του υπουργείου «της».
Σπάνια ωστόσο παίρνουν δημοσιότητα, ενώ οι κάμερες σε τέτοιες περιπτώσεις κατά κανόνα κλείνουν. Μια από τις λιγοστές φορές που αντίστοιχο επεισόδιο έγινε γνωστό ήταν τον Ιούνιο του 2020, κατά τη διάρκεια της περιοδείας της Λίνας Μενδώνη στους Φιλίππους. Εκεί, επιτέθηκε στον προϊστάμενο του τμήματος Bυζαντινών Aρχαιοτήτων της Εφορείας Αρχαιοτήτων Καβάλας Μιχάλη Λυχούνα με τη φράση «όχι μαγκιές σε μένα».
Ο τελευταίος είχε επιχειρήσει να ενημερώσει την κ. Μενδώνη για τα πολύ σοβαρά προβλήματα που προκαλεί η εγκεκριμένη μελέτη αναστήλωσης της Βασιλικής Β΄, παρατηρώντας ότι προβλεπόταν τοποθέτηση αρχιτεκτoνικών γλυπτών σε θέσεις που δεν σχετίζονται με την αρχική μορφή του μνημείου, ενώ, αντί για χρήση τοπικού μαρμάρου, από το οποίο κατασκευάστηκε η Βασιλική Β’, είχε επιλεγεί διαφορετικό. Με αφορμή εκείνο το συμβάν και την έκταση που είχε λάβει, η Λίνα Μενδώνη παρέπεμψε για ανάρμοστη συμπεριφορά τον αρχαιολόγο στο Πειθαρχικό Συμβούλιο, από το οποίο και απαλλάχθηκε των κατηγοριών.
Το δυσάρεστο για το υπουργείο Πολιτισμού είναι ότι αυτή η χρόνια κακοποιητική συμπεριφορά της υπουργού Λίνας Μενδώνη έχει γίνει ένα καρκίνωμα με συνεχείς μεταστάσεις εντός του σώματος της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. Οσοι και όσες την υφίστανται –κατά κανόνα υποταγμένα στις ορέξεις της πολιτικής ηγεσίας διευθυντικά στελέχη– έχουν την τάση να μετακυλίουν τον εργασιακό εκφοβισμό προς τους υφισταμένους τους υπαλλήλους, μετατρέποντας σταδιακά τις εφορείες αρχαιοτήτων σε εργασιακές δυστοπίες για εκατοντάδες εργαζόμενους…
Η έφορος και ο ΣΕΑ
Από τον παραπάνω κανόνα της αυταρχικής συμπεριφοράς δεν έχει διαφοροποιηθεί, μάλιστα, ούτε η προϊσταμένη της Εφορείας Αργολίδας, που δέχτηκε τώρα τη δημόσια διαπόμπευση από την πολιτική της προϊσταμένη. Η Άλκηστις Παπαδημητρίου έγινε για πρώτη φορά γνωστή στο πανελλήνιο από την υπόθεση της πυρκαγιάς που έκαψε τον αρχαιολογικό χώρο των Μυκηνών, ένα κηρυγμένο από την UNESCO μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς, τον Αύγουστο του 2020. Τότε η Λίνα Μενδώνη δεν «άστραψε και βρόντηξε» όπως τώρα, τουλάχιστον όχι σε δημόσια θέα. Αντίθετα, κάλυψε πλήρως την εκλεκτή της έφορο Αργολίδας, κάνοντας λόγο για το περίφημο «πούσι που απλώς άρπαξε λίγο»…
Διότι η Άλκηστις Παπαδημητρίου συγκαταλέγεται στους αρχαιολόγους εκείνους που έχουν συμμαχήσει με τη Λίνα Μενδώνη, υπερασπίζονται την πολιτική της και έχουν οικειοθελώς αποχωρήσει από τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ). Σύμφωνα μάλιστα με ορισμένες πληροφορίες, προαλειφόταν, τουλάχιστον μέχρι το πρόσφατο συμβάν, για την κατάληψη μετά τη συνταξιοδότησή της κάποια θέσης ευθύνης σε ένα από τα μεγάλα μουσεία που έχουν μετατραπεί από την κυβέρνηση Μητσοτάκη από δημόσιες υπηρεσίες σε Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ). Εξού και το «με μαλώνετε με τον χειρότερο δυνατό τρόπο που αναλογεί σ’ εμένα» που ακούγεται να ψελλίζει στην υπουργό.
Η κ. Παπαδημητρίου άλλωστε ήταν εκείνη που πρωτοστάτησε στην κίνηση αποχώρησης από τον ΣΕΑ των εννέα αρχαιολόγων –διευθυντών εφορειών– με δημόσια επιστολή τους, λίγες ημέρες πριν από τις κρίσιμες για τον ΣΕΑ εκλογές του συλλόγου τον Σεπτέμβριο του 2023, προσφέροντας χείρα βοηθείας στη Λίνα Μενδώνη που είχε τότε ξεκινήσει λυσσαλέο πόλεμο εναντίον του ΣΕΑ. Μεταξύ των εννέα συγκαταλεγόταν και η Ολυμπία Βικάτου, που στο τωρινό περιστατικό του Αργους παρακολουθεί απλώς σιωπηλή και αμέτοχη τη διαπόμπευση της συναδέλφου της, καίτοι πλέον βρίσκεται η ίδια στην κορυφή της διοικητικής ιεραρχίας, κατέχοντας τη θέση της γενικής διευθύντριας Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Σε μια ειρωνεία της τύχης, οι εννέα προέβαλαν τότε «ως εξέχον παράδειγμα της εκτροπής του ΔΣ του ΣΕΑ από τους κατασταστικούς του σκοπούς» την –κατά το κατηγορητήριό τους– πλήρη «αδιαφορία για το νεότερο μνημείο, στο οποίο στεγάζεται ο σύλλογος και έχει περιέλθει σε κατάσταση ετοιμορροπίας», αναφερόμενοι στην ιστορική έδρα του ΣΕΑ στην οδό Ερμού, από τον οποίο τελικά ο σύλλογος εκδιώχθηκε με απόφαση Μενδώνη. Τώρα είναι η ίδια η Άλκηστις Παπαδημητρίου που βρίσκεται υπόλογη και διασύρεται για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ένα κτίριο που είναι στην αρμοδιότητά της. Πάντως, στο κτίριο του ΣΕΑ που ήταν σε πλήρη λειτουργικότητα δεν είχε… πέσει η στέγη.
Υπό κανονικές συνθήκες, σε μια κανονική χώρα του πολιτισμένου κόσμου, ένας υπουργός –και μάλιστα του Πολιτισμού!– που θα τολμούσε να προβεί σε τέτοιο δημόσιο εξευτελισμό υπαλλήλου, θα απομακρυνόταν πάραυτα από τη θέση του με απόφαση του πρωθυπουργού. Στη χώρα μας όμως, έτσι που την έχουν καταντήσει οι κυβερνήσεις Μητσοτάκη, ως κανονικότητα νοείται πλέον η αυταρχική άσκηση εξουσίας που αντιμετωπίζει τους κρατικούς υπαλλήλους ως παραδουλεύτρες των υπουργών. Αλλωστε ο ρόλος του υπουργού-συνταγματάρχη στρατοπέδου ταιριάζει γάντι τόσο στη Λίνα Μενδώνη όσο και στον ιδεότυπο υπουργού μιας κυβέρνησης που στοχοποιεί εκ νέου τους δημοσίους υπαλλήλους για να αποσείσει τις δικές του εγκληματικές ευθύνες ακόμη και σε υποθέσεις όπως αυτή των Τεμπών…
Είναι πολλά τα λεφτά…
€6,5
εκατομμύρια ο προϋπολογισμός για το Αρχαιολογικό Μουσείο Αργους (με χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης έως το τέλος του 2025)
€2
εκατομμύρια για το Επιγραφικό Μουσείο Αργους
€500.000
για τον αρχαιολογικό χώρο των Μυκηνών
€4,5
εκατομμύρια για το κτίριο Βίγγα στο Ναύπλιο που στέγασε το τυπογραφείο της εφημερίδας «Αργολίς»
€2
εκατομμύρια για την αποκατάσταση του ναού του Αγίου Νικολάου στην παλιά πόλη του Ναυπλίου
€4,75
εκατομμύρια για το Μονοπάτι της Αρβανιτιάς